Edebiyatta Türler 2

Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış olur?
A) ... olmuş ya da olması muhtemel olayları ilgi çekici bir şekilde anlatan uzun edebi yazılar¬dır. (Roman)
B) Bir kişinin günlük yaşamından edindiği izle¬nimleri aynı gün içinde tarih belirtilerek ka¬leme almasına... denir, (günlük)
C) Yazarın herhangi bir konuda kesin yargılara varmadan kişisel görüş ve düşüncelerini ser¬bestçe anlattığı yazı türüne... denir, (deneme)
D) ... günlük olayların yazarın kişisel bakış açı¬sıyla ele alındığı gazete ve dergi yazısına denir. (Makale)
E) Bir konuyla ilgili olarak bir veya daha fazla ki¬şiyle soru - cevap şeklinde gerçekleştirilen görüşmelere... denir, (mülakat)

2. Ünlü kişilerin yaşamlarını ve eserlerini tanıtan ya¬zılara "..." denir. Divan edebiyatında şairleri tanıt¬mak amacıyla yazılan ……..ler, bu türün en eski şekilleridir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
A) biyografi, tezkire
B) otobiyografi, münşeat
C) eleştiri, siyer
D) divan, tezkire
E) güldeste, cönk

3.Aşağıdakilerin hangisinde sözü edilen türle karşısında verilen eser arasında uygunluk yoktur?
A) Makale - Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi -Şinasi
B) Deneme - Beş Şehip - A. Hamdi Tanpınar
C) Fıkra - Bize Göre - Ahmet Haşim
D) Tiyatro - Abbas Yolcu - Attila ilhan
E) Roman - Don Kişot - Cervantes

4.(I) Yazarın özgürce seçtiği bir konuda kesin yargı¬lara varmadan kendi görüşlerini anlattığı düzyazı türüne denir. (II) Yazar düşüncelerini kendi kendi¬siyle konuşuyormuşçasına içten, edebi bir üs¬lupla kaleme alır. (Ill) Bu tür, edebiyatımıza Tanzimat edebiyatı döneminde girmiştir. (IV) Fran¬sız edebiyatçı Montaigne, 16. yüzyılda bu türün ilk örneklerini vermiştir. (V) Deneme türünün Türk edebiyatındaki en başarılı temsilcisi Nurullah Ataç'tır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangi¬sinde "deneme" ile ilgili bilgi yanlışı vardır?
A)I. B) II. C) III. D) IV. E)V.

5. İnsanların başından geçmiş ya da geçebilecek olayları anlatan öykü türü, "olay" ve "durum" öy¬küsü olmak üzere ikiye aynlır. Olay öyküsünün en önemli ismi Fransız edebiyatından "..."tır. Durum öyküsünde en önemli sanatçı Rus edebiyatından "..."dur.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdaki¬lerden hangileri getirilmelidir?
A) Montaigne, Bacon
B) Shakespeare, A. Çehov
C) Lamartine, Tolstoy
D) Maupassant, A.Çehov
E) Lamartine, Boccacio

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "Karagöz" oyunuyla ilgili bilgi yanlışı vardır?
A) Değişik şive ve ses taklitlerinden yararlanılır.
B) Oyun yanlış anlaşılmadan doğan çatışmaya dayanır.
C) Karagöz cahil halk tipi, Hacivat aydın halk tipidir.
D) Oyunun sonunda "kıssadan hisse" çıkarılarak öğüt verilir.
E) Dört temel bölümden oluşur.

7.
I. Bir eserin, yazarın üslubunu, değerini ortaya koyarak değerlendiren yazılara denir.
II. Yazarın seçtiği bir konuda kişisel düşüncele¬rini konuşma havası içinde anlattığı yazı tü¬rüne denir.
III. Sanatçı, devlet adamı, bilim adamı gibi ünlü bir kişinin kendi yaşamını anlattığı yazı türü¬dür.
IV. Daha çok bilimsel konularda bir düşünceyi ileri sürmek, kanıtlamak için yazılan yazılardır.
Aşağıdaki yazınsal türlerden hangisi bu açıklamalardan hiçbiriyle ilgili değildir?
A) Makale B) Fıkra C) Eleştiri
D) Deneme E) Otobiyografi

8. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım veya açıklama yanlış olur?
A) Cervantes'in "Don Kişot" adlı yapıtı modem anlamda ilk... sayılır, (roman)
B) A.Mithat Efendi'nin "Letaif-i Rivayat" adlı eseri Türk edebiyatında Batılı anlamdaki ilk... sayılır, (öykü)
C) Şinasi'nin Tercüman-ı Ahval gazetesinde yaz¬dığı "Mukaddime"... türünün İlk örneği sayı¬lır, (fıkra)
D) Montaigne'in "Denemeler" adlı eseri,... türü¬nün ilk örneği sayılır, (deneme)
E) Babür Şah'ın "Babürname" adlı eseri Türk edebiyatında ... türünün en eski örneği sayı¬lır, (anı)

9. Aşağıdakilerden hangisi, "tragedya"nın özel¬liklerinden biri değildir?
A) Nazım - nesir karışıktır.
B) Konular tarihten ya da mitolojiden alınır.
C) Beş perde (bölüm) olarak yazılır.
D) Kişiler olağanüstü varlıklar ve soylulardır.
E) Baştan sona ağırbaşlı bir hava içinde geçer.

10. (I) Gezginlerin gezip gördükleri yerlerle ilgili yazı¬larına "seyahatname" denir. (II) Gezi yazılarında gezilip görülen yerlerin tarihi yerleri, doğa güzel¬likleri, yaşam ve kültürleri hakkında geniş bilgiler bulunur. (Ill) Dünya edebiyatında Venedikli Marco Polo, Arap seyyahı Ibn-i Batuta akla ilk gelen gezginlerdir. (IV) Evliya Çelebi, edebiyatımızda bu türün en önemli temsilcisidir. (V) "Nurullah Ataç, Salah Birsel" Türk edebiyatında gezi yazıları ile tanınmışlardır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangi¬sinde bilgi yanlışı vardır?
A)I. B) II. C) III. D) IV. E)V.

11. (I) Makale türünün edebiyatımızdaki ilk örneği Şi¬nasi'nin Tercüman-ı Ahval'de yazdığı "mukaddime" (önsöz)dir. (II) Daha çok bilimsel konularda konuyu kesin bir sonuca bağlayan nesnel nitelikli yazılara denir. (Ill) Bu tür, gazete ile doğmuş ve gelişmiş bir türdür. (IV) Özellikle güncel konuların işlendiği bir yazı türüdür. (V) Anlatım yalın, yoğun ve nesnel olup sanat amacı güdülmez. "Makale" türünün anlatıldığı bu parçanın hangi cümlesinde bir bilgi yanlışlığı vardır?
A)I. B)II.. C) III. D)IV. E)V.

12. Aşağıdakilerden hangisi, “destan" ile "masal"ın ortak bir özelliğidir?
A) Yaşanmış bir olaydan hareketle yazılma
B) Milli ve dini motiflere yer vermeme
C) Eğiticilik yönü nedeniyle didaktik özellikler ta¬şıma
D) Yer, zaman ve olayın belirsiz olması
E) Sözlü edebiyat ürünü olmaları

13. Bir kişinin başından geçen, tanık olduğu ya da duyduğu olayları anlattığı yazı türüne denir. II. Yazarın özgürce seçtiği bir konu üzerinde kesin yargılara varmadan kendi düşüncelerini anlattığı düzyazı türüne denir. Herhangi bir kişi, olay, yapıt üzerindeki tek bir yöne ait araştırmaya dayalı inceleme eserle¬rine denir.
Yukarıda verilen özellikler sırasıyla aşağıdaki yazı türlerinden hangilerine aittir?
A) Fıkra - Deneme - Makale
B) Anı - Deneme - Monografi
C) Eleştiri - Biyografi - Günlük
D) Makale - Deneme - Anı
E) Biyografi - Fıkra - Gezi

14.
I. Fıkra
II. Deneme
III. Sohbet
IV. Eleştiri
Yukarıda verilen türler için aşağıdakilerden hangisi ortak özellik olarak söylenemez?
A) Batı'dan alınan türler olmaları
B) Öznel görüşlerin ağırlıkta olması
C) Gazetecilikle birlikte doğmaları
D) Ele alınan konuların kanıtlanmaması
E) Günübirlik, güncel konulan işlemeleri

15. Gazeteyle gelişen ve toplumu ilgilendiren her¬hangi bir konuda konunun uzmanı veya ünlü kişi¬lerle yapılan görüşmelerdir. Mülakat yazan nesnel bir bakış açısıyla konuşmaları olduğu gibi aktarır. Soru - cevap yönteminin ağırlıklı olarak kullanıl¬dığı bu türde yazar, konu ile ilgili film, fotoğraf ve grafiklerden yararlanarak eserini zenginleştirebilir. Bu parçada sözü edilen yazınsal tür aşağıda¬kilerden hangisidir?
A) Deneme B) Fıkra C) Söyleşi
D) Röportaj E) Gezi yazısı

16.
I. izleyicide acıma ve korku gibi duygular uyan¬dırarak ruhu tutkulardan arındırmayı amaçla¬yan tiyatro türüne denir.
II. Yaşamın aksak ve gülünç yanlarını sergileye¬rek seyirciyi düşündürmeyi amaçlayan tiyatro türüne denir.
III. Hayatın hem acıklı hem gülünç yönlerini ger¬çek hayatta olduğu gibi bir arada işleyen oyun türüne denir.
Yukarıda numaralanmış cümlelerde açıklanan tiyatro türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangi¬sinde doğru verilmiştir?
I II III
A).Tragedya Komedya Dram
B) Komedya Dram Tragedya
C) Vodvil Feeri Drama
D) Opera Tuluat Bale
E) Tragedya Pandomim Komedya

17. Acıklı ve gülünç olayların bir arada verildiği oyun türüne "dram" denir. Masalımsı öğeleri cin, peri gibi karakterleri ve olağanüstü olayları işleyen dram çeşidine (I). acıktı rastlantılar üzerine kurul¬muş ve "besteli dram" anlamına gelen dram çe¬şidine (II), hem acıklı hem de gülünç olayların anlatıldığı dram çeşidine İse (III) adı verilir.
Bu parçada numaralanmış yerlere aşağıdaki¬lerden hangileri getirilmelidir?
I. II. III.
A) Feeri Melodram Trajikomik
B) Bale Epik tiyatro Opera
C) Feeri Operet Bale
D) Pandomim Monolog Diyalog
E) Feeri Pandomim Trajikomik

CEVAPLAR:
1D 2A 3D 4C 5D 6D 7B 8C 9A 10E 11D 12E 13B 14E 15D 16A 17A

1. Edebiyat ve sanat eserini çeşitli yönleriyle incele¬yip açıklamak, sanat eserinin anlaşılmasını sağ¬lamak veya onu olumlu-olumsuz yönleriyle değerlendirmek amacıyla yazılan yazılara denir. Yazarın esere bağlı kalması, yapıta ve sanatçıya önyargıyla yaklaşmaması, değişmeyen kural ve il¬kelerle hareket etmesi bu türün değerini ve güve¬nirliğini artıracaktır. Namık Kemal'in "Tahrib-i Harabat" adlı eseri ilk örnektir. Muallim Naci, Recaizade Ekrem, Hüseyin Cahit ve Nurullah Ataç akla ilk gelen önemli sanatçılardır.
Bu parçada açıklanan yazı türü aşağıdakiler¬den hangisidir?
A) Biyografi B) Eleştiri C) Fıkra D) Sohbet E) Mektup

2. Geleneksel Türk tiyatrosu ile ilgili olarak aşa¬ğıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Doğaçlama (metinsiz) oynanır.
B) Günlük konuşma dili kullanılır.
C) Şive taklitlerine yer verilir.
D) Tek kişilik gösteri oyunlarıdır.
E) Eğlendirme ve düşündürme amacı taşır.

3. Aşağıdakilerden hangisi, klasik tragedyanın özelliklerinden biri değildir?
A) Konuları tarihten, çağdaş toplumlardan ve günlük hayattan alma
B) Karakterleri genelde üst tabakadan, soylu ve seçkin kişilerden seçme
C) Eski Yunan ve Latin edebiyatlarını örnek alma
D) Erdem, kader, ahlak, töre ve geleneklere üstün değer verme
E) Korku ve acı uyandıracak olaylara sahnede yer vermeme

4. Tragedya türü ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Zaman, yer, olay birliği kuralına uyulur.
B) Diyalog ve koro bölümlerinden oluşur.
C) Her türlü olay sahnede gösterilebilir.
D) Sadece manzum olarak yazılır.
E) Beş perde (bölüm) olarak yazılır.

5. Yaşamın yalnız acıklı ya da gülünç yanlarını vermek yerine hayatın hem acılarını hem de sevinçlerini gerçek hayatta olduğu vermeyi amaçlayan tiyatro türü aşağıdakilerden hangi¬sidir?
A) Tragedya B) Komedya C) Dram D) Ortaoyunu E) Meddah

6.Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı var¬dır?
A) Yazarın kendi yaşadığı ya da tanık olduğu olayları edebi bir üslupla günü gününe kaleme aldığı yazılara "günlük" denir.
B) Yazarın günlük olaylarla ilgili düşüncelerini karşısındakiyle konuşuyormuş gibi içten an¬lattığı yazılara "sohbet" denir.
C) Makale türünün asıl örnekleri Tanzimat döne¬minde verilmeye başlanmış, ilk temsilcisi ise Nurullah Ataçtır.
D) Makale türü, ilk özel gazete Tercüman-ı Ahval ile edebiyatımıza girmiştir.
E) Geçmişte "ruzname" ile karşılanan günlük tü¬ründe Nurullah Ataç "Günceleriyle başarılı örnekler vermiştir.

7.Aşağıdakilerden hangisi, "deneme" "fıkra"nın ortak özelliğidir?
A) Okurla konuşur gibi yazılmaları
B) Güncel (aktüel) olayları konu etmeleri
C) öznel yargılar içermeleri
D) Bilimsel konulan işlemeleri
E) Ele aldıkları düşünceleri kanıtlamaları

8. I. Yazar düşüncelerini kendisiyle konuşuyormuş gibi içten kaleme alır.
II. Bir kişinin yaşadıklarını duygu ve düşüncele¬rini hemen kaleme almasıyla oluşan yazı tü¬rüne denir.
III. Güncel konulan öznel bir bakışla yorumlaya¬rak yazdığı kısa gazete, dergi yazısında denir.
IV. Bir haberi, dileği, durumu ve düşünceyi birine iletmek amacıyla yazılmış yazılara denir.
Aşağıdaki yazınsal türlerden hangisi bu açık¬lamalardan hiçbiriyle ilgili değildir?
A) Günlük B) Deneme C) Fıkra D) Röportaj E) Mektup

9-
I. Ulusal nitelik taşımazlar.
II. İçerisinde kalıplaşmış sözler bulunur.
III. Yer ve zaman kavramı belirsizdir.
İV. Olaylar tamamen hayal ürünüdür.
V. Çocukları eğitme amacı taşır.
Yukarıda özellikleri verilen yazı türü, aşağıda¬kilerden hangisidir?
A) Efsane B) Masal C) Destan D) Fabl E) Roman

10. Aşağıdakilerden hangisi, "sohbet" yazı türünün bir özelliği değildir?
A) Yazar kendisiyle konuşuyormuş gibi yazar.
B) Okuyucuya sorular yöneltilir ve cevap verilir.
C) Karşılıklı konuşma havası içinde yazılır.
D) Güncel konular günlük konuşma dili ile aktarılır.
E) Cana yakın, kolay anlaşılır bir anlatımı vardır.

11.
I. ... genel hatları belli olmakta birlikte doğaç¬lama olarak oynanan halk tiyatrosu.
II. ... sözsüz, sadece dansa dayalı olarak oyna¬nan müzikti tiyatro çeşidi.
III. ... sözleri müzik eşliğinde söylenen, seçkin konuların işlendiği müzikli tiyatro.
IV. ... söz olmadan sadece işaretlere dayalı ola¬rak oynanan oyun çeşidi.
Numaralanmış cümlelerde boş bırakılan yer¬lere aşağıdaki kavramlardan hangisi getirile¬mez?
A) Tuluat B) Operet C) Bale D) Opera E) Pandomima

12. Güpegündüz fenerle adam arayan Diyojen gibi biz de onu arıyoruz! Ah! Bir bulabilsek... Bütün bu acılar, bu çöküntüler, bu şikâyet çığlıkları onun yokluğundan! Çanakkale'ye onun aşkı için bir nesil gömülmüştü. Kafkas dağları onun uğrunda can verenlerin mezarlığıdır. İnönü’de bir süngü üç süngüyü onun sevdasıyla yenmişti. Sakarya odur, Dumlupınar odur, Lozan o! Sonra... Sonra onu kaybettik! Bu aziz kaybımızı tanıdınız değil mi? Adı önce "mefkure" idi, sonra "ideal" oldu; şimdi "ülkü"dür!
Yusuf Ziya Ortaç'ın "Beşik" (1948) adlı eserin¬den bir bölümüne yer verilen yazı türü, aşağı¬dakilerden hangisidir?
A) Masal B) Destan C) Şiir D) Anı E) Sohbet

13. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç içindeki sözcük getirilirse tanım yanlış olur?
A) .... yazarın herhangi bir konuda kesin sonuç¬lara varmadan kendi görüş ve düşüncelerini kendisiyle konuşuyormuş gibi anlattığı yazı türüne denir. (Fıkra)
B) Herhangi bir konuda okurlara bilgi vermek, bir düşüncenin doğruluğunu ya da yanlışlığını kanıtlamak amacıyla yazılmış yazılara ... denir. (makale)
C) Bir sanat eserini ya da eserden yola çıkarak sanatçıyı bütün yönleriyle nesnel verilerden hareketle değerlendiren, yargılayan yazılara .... denir. (eleştiri)
D) Toplum yaşamında önemli bir yere sahip ünlü kişilerin yaşamlarını, çalışmalarını, başarılarını anlatan yazı ve kitaplara ... denir, (biyografi)
E) Bir kimsenin kendi yaşam öyküsünü kendisi¬nin anlattığı yapıtlara... denir. (otobiyografi)

14. Aşağıdakilerden hangisi, masallarla destanla¬rın ortak bir özelliğidir?
A) Tarihsel olaylardan beslenmesi
B) Sözlü geleneğin ürünü olmaları
C) Ulusal öğelerin ağır basması
D) Mili ve dini öğelerin yer alması
E) Yiğitlik, kahramanlık konusu

15. Aşağıdakilerden hangisi, "Karagöz" ile "Ortaoyunu"nun ortak bir özelliği değildir?
A) Geleneksel Türk tiyatrosunun sözlü ürünleri olmaları
B) İki temel kahramanla oyununu oynamaları
C) Cahil ve aydın karakterlerin yer alması
D) Muhavere ve fasıl gibi bölümlerinin olması
E) Sahne adı verilen özel bir alanda oynanmaları

16. Aşağıdaki beyitlerden hangisi, didaktik şiirin özelliklerini taşımamaktadır?
A) Ayinesi iştir kişinin lafa bakılmaz
Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde
B) Tohumlar fidana, fidanlar ağaca
Ağaçlar ormana, dönmeli yurdumda
C) Eli boşa "Ağa uyur" derler
Eli doluya "Ağa buyur" derler
D) Kervan yürür peşi sıra düşemem
Yıldızlar akar uçsam da yetişemem
E) Uğraş, didin, düşün, ara, bul, koş, atıl, bağır
Durmak zamanı geçti, çalışmak zamanıdır

17. Derse başladığımın galiba beşinci sabahıydı. Sıralara şöyle bir göz gezdirirken birdenbire kalbim tatlı bir heyecanla çarptı. En arka sıranın ucunda, bembeyaz denecek kadar uçuk san saçlı, duru beyaz tenli, melek gibi güzel çehreli bir kız çocuğu, inci gibi parlayan dişleriyle bana gülümsüyordu. Bu çocuk kimdi? Birdenbire nereden çıkmıştı? Elimle işaret ettim. Yanıma gel bakayım. Bir kuş hafifliğiyle yerinden atladı. Benim, mek¬tepte yaptığım gibi sıçraya sıçraya yanıma geldi.
İçeriği ve anlatım özellikleri dikkate alınırsa, bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisine ait bir örnekten alınmış olabilir?
A) Roman B) Masal C) Eleştiri D) Deneme E) Günlük

CEVAPLAR:
1B 2D 3A 4C 5C 6C 7C 8D 9B 10A 11B 12E 13A 14B 15E 16D 17A

1. Aşağıdakilerden hangisi Karagöz, meddah ve ortaoyunu gibi seyirlik halk oyunlarının ortak özelliklerinden biri olamaz?
A) Birden fazla duyu organına seslenmeleri
B) Tek kişilik gölge oyunu olmaları
C) Sözlü tiyatro ürünleri ve örnekleri olmaları
D) Şive taklitlerinden, özelliklerinden yararlan¬maları
E) Güldürme, eğlendirme, düşündürme amaçlı olmaları

2.Aşağıdakilerden hangisi makale ve fıkranın ortak bir özelliğidir?
A) Güncel, günübirlik yazılardır.
B) öne sürülen düşünceler kanıtlanır.
C) Yorum ağırlıklı öznel yazılardır.
D) Gazeteyle doğmuş yazı türleridir.
E) Ciddi, ağırbaşlı bir dil kullanılır.

3. Son bir yılda Türkiye'deki yağış azlığı ve mevsim kuraklıktan sebebiyle oluşan "su sıkıntısı", yanlış ve eksik bilgilerle kamuoyunun gündemindedir. "Su"suz bir hayat düşünülemediği ve suyun yerini tutacak bir madde olmadığı için bu sıkıntılı durum geleceğimiz ve güvenliğimiz için hayati bir mese¬ledir. Tarım, enerji, konut, sanayi, balıkçılık, taşıma gibi ihtiyaçlarımız için çok acil çözümler bulun¬ması gereken hayati bir meseledir. Nitekim gele¬cek için öngörülerde bulunan uzmanlar, suyun gelecekte petrolden daha değerli olacağını savu¬nuyorlar...
Başkentte su kesintilerinin yaşandığı bir dö¬nemde kaleme alman bu yazı, aşağıdakilerin hangisinden alınmış olabilir?
A) Deneme B) Fıkra C) Makale
D) Eleştiri E) Günlük

4. Bir yazarın, başından geçen ya da tanık olduğu olay ve olguları gözlem ve birikimine dayanarak anlattığı yazı türüne anı (hatırat) denir. Tarihsel gerçeklerin öğrenilmesinde büyük katkı yapan anılar, tanınmış bilim, sanat ve politika adamlarıın yaşamlarını, çalışma ve başarılarını kalıcı hale getirir. Anılarını yazmış pek çok yazarımız vardır. Bunlardan bazıları şunlardır ...
Bu parça cümlenin akışına göre aşağıdakiler¬den hangisiyle tamamlanamaz?
A) Ahmet Rasim; Eşkâl-i Zaman, Falaka
B) Halit Ziya; Kırk Yıl, Saray ve Ötesi
C) Hüseyin Cahit; Yalçın; Edebi Hatıralar
D) Mehmet Rauf; Siyah İnciler
E) Falih Rıfkı Atay; Çankaya, Ateş ve Güneş

5. Yaşamın hem acıklı hem de gülünç yanlarını bir¬likte yansıtan tiyatro türüne "dram" denir.
Aşağıdakilerden hangisi dramın bir özelliği de¬ğildir?
A) Üçbirlik kuralına uyma zorunluluğu yoktur.
B) Acıklı ve gülünç olaylar birlikte yansıtılır.
C) Hem şiir hem düzyazıyla yazılabilir.
D) Perde sayısı yazarın isteğine bağlıdır.
E) Sadece Yunan mitolojisi işlenir.

6.
I. Genelde manzum yazılan ve masala benze¬yen bir türdür.
II. Kahramanları hayvanlar ve bitkilerdir.
III. Öğüt ve ahlak dersi veren didaktik-alegorik özellik taşır.
IV. Edebiyatımızda Şeyhi'nin "Harname"si ilk ör¬neklerdendir.
Bu özelliklerin tümü, aşağıdaki edebi türlerin hangisinde görülür?
A) Deneme B) Fabl C) Efsane
D) Roman E) Destan

7. (I) Tragedyadalar yalnız acıklı, komedyalar yalnız gülünç olayları canlandırmak için yazılır. (II) Dramda ise gerçek hayatın acılan ve sevinçleri iç içedir. (III) Üçbirlik kuralına uyma zorunluluğu yoktur dramlarda. (IV) Dramda kişiler soylu, seçkin ve olgun karakterlerden seçilir. (V) Dramda genelde milli, tarihi ve güncel olaylar konu edinmiştir.
Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A)l. B) II. C) III. D) IV. E)V.

8.
I. Diyalog ve koro bölümleri
II. Üç birlik kuralı
İli. Dil ve anlatım özellikleri
IV. Konu ve kahramanlar
V. Nazım-nesir karışık olması
Numaralanmış özelliklerden hangileri 'komedya" ve tragedya" için ortaktır?
A) I. ve II. B)l.velV. C) II. ve IV. D) III. ve IV. E) IV. ve V.

9. Tevfik Fikret, Fecr-i Ati edebiyatçılarınca, eskiler arasında değeri su götürmez bir şiir üstadı ve kişiliği dokunulmaz bir fazilet örneği sayılır tek insan olduğu halde kendisini şahsen tanımakta hayli gecikmişimdir. Bu gecikmem, ne onu gör¬mek isteksizliğimden ne de gençlik ve toyluk ge¬reği bir çekingenliğe kapılışımdandır Tam tersine, edebiyat âlemine İlk adımımı attığım günden beri onunla buluşup görüşmeye can atıyordum. "Sis'i, Tarihi Kadim'i, Gökten Yere"yi yazan nasıl bir adamdı? Hep bunları anlamak merakı içindey¬dim. Zira biraz önce sözünü ettiğim ve ancak o sıralarda okuduğum şiirleriyle Tevfik Fikret, benim gözümde yalnız Edebiyat-ı Cedide çığırının ön¬deri değil, bu memlekette hür düşüncenin, insan¬lık ve medeniyet yolunun akıncılarından biri olarak görünmeye başlamıştı.
Yakup Kadri'den alınan bu parça aşağıdaki yazı türlerinden hangisinden alınmış olabilir?
A) Anı B) Sohbet C) Eleştiri
D) Fıkra E) Deneme

10. Cemil Meriç, Jurnal adlı eserinde kitapların birey ve toplum yaşamında ne kadar etkili olduğunu anlatıyor. Yazara göre kitaplar ve edebiyat uygar¬lığın temelidir. Çağdaş insan olmanın birinci ko¬şulu okumaktır. Okuyan, bilinçlenen, aydınlanan insanların bir görevi de topluma yararlı olmaktır. Yazar toplumu şekillendirmede okumak gibi muh¬teşem araçtan yeterince yararlanamayan çok sa¬yıda yazar olduğunu söylemektedir. Atatürk'ün: "Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş demektir." özdeyişinin, Cemil Meriç’in "Sanatın kanatlandırmadığı hayal, beli kırıl¬mış bir yılan gibi sürünür sadece." sözünden ne farkı var?
İçeriği ve anlatım özellikleri dikkate alınırsa, bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisine ait bir örnekten alınmış olabilir?
A) Makale B) Fıkra C) Eleştiri
D) Deneme E) Günlük

11. Ahmet Haşim, hastalığı sebebiyle 1932'de Al¬manya'nın Frankfurt şehrine gitmiş, burada gördüklerini, yaşadıklarını kaleme almıştır. Bu gezisi sırasında aldığı notlan Frankfurt Seyahatnamesi adıyla bir kitap olarak yayınlamıştır. Kitapta Frankfurt'ta bir hastanenin penceresinden baka¬rak gördüklerini ve bu görüntülerin çağrıştırdığı çocukluk anılarından bölümler anlatmıştır. Avrupa şehirlerindeki hayvan-insan dostluğunu yer yer abartılı, yer yer de imrenerek anlattığı eserde kişileştirmeler, benzetmelerden yararlanmış, hatta gördüğü güzelliklerin ruhunda uyandırdığı izleri de öznel ama inandırıcı bir üslupla dile getirmiştir. Gezi yazılarında nesnellik önemli olmasına rağ¬men Ahmet Haşim duygu ve yorumlarıyla eseri zenginleştirmekte bir hayli başarılıdır.
Bu parçada aşağıdaki yazı türlerinden hangi¬sine ait özellikler, ağır basmaktadır?
A) Deneme B) Fıkra C) Makale D) Sohbet E) Eleştiri

12. Türk edebiyatı, gezi eserleri konusunda oldukça zengindir. XVII. yüzyılda yazılan Seyahatname (I)
ve büyük Türk denizcisi Seydi Ali Reis'in yazdığı Mir'atü'l-Memalik(II) en güzel örneklerdendir.
Ahmet Haşim'in Anadolu Notları(III), Falih Rıfkı Atay'ın Deniz Aşırı(IV), Bizim Akdeniz, Taymis Kıyıları, Tuna Kıyıları, Reşat Nuri'nin Frankfurt Seyahatnamesi(V) önemli gezi eserleridir.
Bu parçadaki bilgi yanlışlığı altı çizili eserler¬den hangilerinin yer değiştirmesiyle giderile¬bilir?
A) I. ve III. B) II. ve IV. C) II. ve V. D) III. ve V. E) IV. ve V.

13. Bir konuşmacının belli bir topluluğa hitaben yap¬tığı etkileyici, yönlendirici, bilgilendirici ve coşkulu söyleve denir. Türk edebiyatında bu türün özel¬liklerini taşıyan en eski örneklere VIII. yüzyılda rastlamaktayız. Göktürkler tarafından taş üstüne yazılan bu yazıtlar, Türk dil ve edebiyatının elimize geçen en eski yazılı metinleridir. Hamdullah Suphi Tanrıöver'in 1919'da Akdeniz vapurunda yaptığı Çanakkale ile Atatürk'ün Gençliğe Hitabe'si bu türün en önemli örnekleridir.
Bu parçada tanıtılan yazınsal tür aşağıdakiler¬den hangisidir?
A) Günlük B) Biyografi C) Deneme D) Fıkra E) Hitabe (Nutuk)

CEVAPLAR:
1B 2B 3D 4D 5E 6B 7D 8A 9A 10C 11E 12D 13E