Havan Topu

90mm'lik havan topu

120mm'lik Fransız MO-120-RT-61 model havan topu

Felluce'de havan ateşi tapan ABD askerleri

Havan topu ilk olarak 15.yy ortalarında Fatih Sultan Mehmet tarafından geliştirilmiştir.[kaynak belirtilmeli] İstanbul'un fethi sırasında kullanılmış ve İstanbul fethedilmiştir. Tüfeklerin genel sistematiğini oluşturur. Görmeyerek atış yapabilen üstaçı grubunu kullanan sabit iğneli bir silahtır. Günümüzde 60 mm'lik, 81 mm'lik, 106 mm'lik ve 120 mm'lik havanlar kullanılır. Düşük hazne basınçlı, ince ve hafif bir namlusu bulunan havan topunun menzili çok kısadır. Havan topu, namlusu yerle büyük bir açı yapacak biçimde çelik bir tabana oturtulur. Namlusu iki çelik ayakla desteklenir. Ateşleme sırasında mermi namlunun ağzından içeri bırakılır. Namlunun arka ucuna değdiği anda ateşlenen mermi, fırlayarak hedefe yönelir. Havan topunun namlusunun içi düzdür (120 mm'lik ve 106 mm'lik havan hariç hepsi yivli ve setsizdir). Havan topu geri tepme etkisi yüksek olan bir silahtır. Özellikle yumuşak toprak zeminlerde havan topunun bir kez ateşlenmesi bile tanburun (havan namlusunun dibinin oturtulduğu, yere sabitlenen yuvarlak sehpa) yere gömülmesine yetmektedir. Havan topunun roket biçimindeki mermisi, arka ucundaki kanatçıkları sayesinde hedefe doğru kararlı biçimde yol alır. Genellikle piyade birlikleri tarafından kullanılır ve şarapnel yani parça tesiri yapması toplu bir birliği çok rahat bir şekilde yok eder. 50 m içindeki tüm insanları öldürebilir.

Günümüzde havan topunun su ve hava ile soğuyan olmak üzere iki çeşidi kullanılmaktadır. Bu durum kullanım sırasında ortaya çıkan yüksek dereceli ısıdan kaynaklanmaktadır. Su ile soğuyanların kullanımında uzmanlık gerekmektedir. Suyun periyodik kullanılmaması namlunun çatlamasına ve ateşlenen merminin namluda kalıp olduğu yeri havaya uçurmasına sebep olur. Hava ile soğuyan çeşit düşük menzilli olup kullanımı aralıklı zamanlarla yapılır. Havan toplarının şarapnel etkilileri dışında çeşitli başlık etkili olanları bulunmaktadır. Bunlar kimyasal biyolojik sis karartma ve aydınlatma başlıklarıdır. Ateşlenen havan topu mermisi yere çakıldıktan sonra patlamayabilir. Başlığı çok hassas olduğundan dokunma ile ateş alabilir. Geçmişte bu hususla ilgili bir çok kazaya rastlanmıştır. 106 lık havanlar kesinlikle araç üzeri kullanılan bir silahtır.