Nükleer santral kanun tasarısı TBMM'de

Nükleer santral kanun tasarısı TBMM Başkanlığı'na sunuldu

Elektrik enerjisi üretimi gerçekleştirecek nükleer güç santrallerinin kurulması, işletilmesi ve enerji satışına ilişkin usul ve esasları belirleyen kanun tasarısı, TBMM Başkanlığına sunuldu.

Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışına İlişkin Kanun Tasarısına göre, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, yapılacak santral hakkında ilgili kurumların görüşünü aldıktan sonra kurulacak şirket veya şirketlerin seçilmesi sürecini başlatacak.

Bu sürece Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun (TAEK) belirlediği teknolojik ölçütleri karşılayan şirketler katılabilecek. Şirketler, yapılacak seçim sonucunda belirlenecek.

Megavat-elektrik (MWe) cinsinden toplam santral kapasitesi, santrale yönelik yer tahsisi, lisans bedeli ve altyapıya yönelik teşvikler ile tekliflerin yapılmasına ve seçime ilişkin usul ve esaslar, hizmetin gereklerine göre Bakanlar Kurulunca belirlenecek.

15 yıllık süre boyunca şirketler tarafından yıllara geçici olarak teklif edilecek elektrik enerjisi alım miktarları ile teklif edilecek yıllık birim elektrik enerjisi satış fiyatlarının çarpımı sonucu oluşacak alım bedellerinin, önceden saptanmış belirli bir iskonto haddi üzerinden yarışmanın yapıldığı tarihe indirgenmiş değerlerinin toplamı olarak en düşük teklifi veren şirket, kanundan yararlanmaya hak kazanacak.

ELEKTRİĞİN FİYATI, BİR ÖNCEKİ YILDAN FAZLA OLAMAYACAK

Teklif edilecek yıllık birim elektrik enerjisi satış fiyatları, -her bir yıl için- seçim yapılan yıldan bir önceki yıla ait Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından ilan edilen Türkiye ortalama toptan elektrik enerjisi satış fiyatını aşamayacak. Üretilen elektrik enerjisinin satışında şu hususlar uygulanacak:

“Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler, santralden üretilen elektrik enerjisini yapılan ikili anlaşmalar çerçevesinde satın alacak. Perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından üstlenilecek elektrik enerjisi alımına ilişkin hükümler perakende satış lisanslarına derç edilecek.

Her bir perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi tarafından satın alınacak elektrik enerjisi miktarı, söz konusu tüzel kişinin bir önceki takvim yılında satışını gerçekleştirdiği elektrik enerjisi miktarının, o yılda Türkiye'de perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından satışı gerçekleştirilen toplam elektrik enerjisi oranına göre belirlenecek ve EPDK tarafından her yıl yayımlanacak.”

Her bir perakende satış lisansı sahibi tüzel kişi, yapılan seçim sonucunda oluşan alım miktarına karşılık gelen elektrik enerjisini kendi payı oranında satın alacak.

Şirket, her türlü izin, ruhsat ve lisansı almakla yükümlü olacak.

ŞİRKETİN SORUMLULUĞU

Santralin kurulması aşamasında meydana gelebilecek herhangi bir zararın tazminine yönelik olarak oluşturulacak zorunlu yatırım sigortasının yaptırılmasından, santralin faaliyeti süresince oluşacak atıkların taşınması, depolanması veya bertaraf edilmesi ile ilgili her türlü finansal maliyetlerin ve santralin işletme süresinin sonunda işletmeden çıkarma masraflarının karşılanması için oluşturulacak fonlara katkıdan şirket sorumlu olacak.

Nükleer yakıt, radyoaktif madde veya radyoaktif atık taşınırken veya santralde bir kaza olması durumunda, nükleer enerji alanında üçüncü kişilere karşı sorumluluğa ilişkin olarak Paris Sözleşmesi ile diğer ulusal ve uluslararası mevzuat hükümleri uygulanacak.

Bakanlar Kurulu, kurulacak santrale ilişkin teknoloji edinmeyi ve nükleer yakıt üretimine yönelik yatırımlar ile işletme personelinin eğitimini teşvik edebilecek.

KULLANIMDAN SONRA NÜKLEER GÜÇ SANTRALİ SÖKÜLECEK

Yatırımcıların nükleer güç santrallerine yönelik yatırımlarını bir an önce gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla, üzerinde santral kurulacak taşınmazların Hazine'nin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması halinde, Maliye Bakanlığı, bu taşınmazlar üzerinde şirket lehine bedelsiz olarak ön izin veya bedeli karşılığında kullanma izni verecek, irtifak hakkı tesis edecek veya kiralama yapacak. Kullanımın sona ermesinin ardından taşınmaz üzerindeki nükleer güç santralinin sökülmesi zorunlu olacak; sökümden ve taşınmazın eski hale getirilerek Hazineye iadesinden şirket sorumlu tutulacak.

ÖZEL HESAP OLUŞTURULACAK

Atık yönetimi ve nükleer güç santralinin sökümünde kullanılmak üzere şirketlerin katkıda bulunacağı özel hesap oluşturulacak. Bu hesabın oluşturulması ve idaresine ilişkin usul ve esaslar, tekliflerin alınmasından önce TAEK'in ve Hazine Müsteşarlığının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenecek.

Kanun hükümlerine aykırı hareket eden perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler hakkında EPDK tarafından Elektrik Piyasası Kanununca işlem yapılacak.

TAEK, nükleer faaliyetlerin düzenlenmesi için bir kurum kurulana kadar düzenleme ve denetleme işlemlerini yerine getirmek için gerekli önlemleri alacak. TAEK, nükleer enerji konusunda deneyim sahibi Türk bilim adamlarının ve nükleer alanda uluslararası düzeyde tanınmış yabancı uyruklu bilim adamlarının hizmetine kurum bünyesinde ihtiyaç duyulması nedeniyle, özel bilgi ve ihtisas gerektiren işlerde kadro aranmaksızın uygun nitelikli yerli ve yabancı uyruklu sözleşmeli personel çalıştırabilecek. Bunlara ödenecek ücret ve diğer mali haklar Başbakan tarafından belirlenecek.