Silah Ticareti Kontrolden Çıktı

"BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi - Fransa, Rusya, Çin, Britanya ve ABD – dünyanın konvansiyonel silah ihracatının %88’ini ellerinde tutuyor ve bu ihraç edilen silahlar düzenli olarak ağır insan hakları ihlallerinin işlenmesine yardımcı oluyor."
Uluslararası Af Örgütü, Oxfam ve IANSA Silah Kontrolü Kampanyası
Her gün milyonlarca kadın, erkek ve çocuk silahlı şiddet korkusuyla yaşıyor. Her dakika biri öldürülüyor.
Rio de Janeiro ve Los Angeles’taki çetelerden Liberya ve Endonezya’daki iç savaşlar ve silahlı direnişlere kadar, bu öldürmelerde konvansiyonel silahlar kullanılıyor. Bu silahları katillerin ellerine ulaştıran küresel silah ticareti büyük bir sektör. Ve kontrolsüz.

Yıllık küresel izinli silah ihracatı 21 milyar dolar.
Dünyada yaklaşık 639 milyon hafif silah bulunuyor; her on kişiye bir tane düşmekte. En az 98 ülkedeki binin üzerinde şirket tarafından üretiliyor.
Her yıl 8 milyon daha hafif silah üretiliyor.
Her yıl 16 milyar birim cephanelik üretiliyor – bu, dünya üzerindeki her kadın, erkek ve çocuk için ikiden fazla mermi demek.
Hafif silahların yaklaşık yüzde altmışı sivillerin elinde bulunuyor.
Tüm yasa dışı hafif silahların yaklaşık %80-90’ının devlet kontrollü ticarette başladığı tahmin ediliyor.

İnsani maliyet
Hükümet güçleri ve silahlı grupların silahları kötüye kullanmaları ve silah artışı inanılmaz bir can maliyetine neden oluyor.

Her yıl ortalama 500,000 kişi konvansiyonel silahlarla öldürülüyor: dakikada bir kişi
Birinci Dünya Savaşında toplam can kaybının yüzde ondördü sivildi. 2. Dünya Savaşı’nda bu rakam yüzde altmış yediye yükseldi. Bugünkü bazı çatışmalarda rakam daha da fazla.
Çatışmalarda yaklaşık 300,000 çocuk asker görev yapıyor
Çoğu silahlı polis olan devlet görevlileri tarafından yapılan işkence ve kötü muamele 1997-2000 yılları arasında 70 ülkede devam etmekteydi.
Silahlı çatışmalar sırasında kadın ve kız çocuklarına silah zoruyla tecavüz ediliyor – örneğin Ruanda’da 15,700, Hırvatistan ve Bosna’da 25,000 kişi.

Silah artışı ve kötü kullanım, kişilerin hayatlarını karartıyor ve ülkelerin yoksulluktan kaçmalarını engelliyor.

Ülkelerin üçte biri, sağlık için harcadıklarından daha fazlasını ordu için harcıyor.
Afrika, Asya, Orta Doğu ve Latin Amerika’daki ülkelerin silahlara bir yıl içinde harcadığı para yaklaşık 22 milyar ABD doları. Bu miktarın yarısı, bu ülkelerdeki çocukların ilkokula gitmelerine olanak sağlar.
El Salvador’un, şiddetin sonuçlarıyla ilgili sağlık hizmetlerine harcadığı para GSMH’nın yüzde dördünden fazla.
En fazla savunma borcu bulunan bulunan ülkelerin yaklaşık yarısı (%42), kalkınma sıralamasında en altta olanlar. Örneğin Eritre GSMH’nın yaklaşık yüzde yirmisini orduya harcıyor.
Afrika’da, savaşlar nedeniyle oluşan ekonomik kayıp yılda yaklaşık 15 milyar $
Pakistan’ın toplam savunma harcaması yıllık GSMH’nın üçte biri. Eğer silahla ilgili borç ödemeleri eklenirse bu oran %50 oluyor.

BM Güvenlik Konseyi’nin rolü
Dünyanın en güçlü ülkeleri –aynı zamanda dünyanın en büyük silah üreticileri- küresel ticaretin kontrol altına alınmasında en fazla sorumluluğa sahip.

BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesi - Fransa, Rusya, Çin, Britanya ve ABD – dünyanın konvansiyonel silah ihracatının %88’ini ellerinde tutuyor ve bu ihraç edilen silahlar düzenli olarak ağır insan hakları ihlallerinin işlenmesine yardımcı oluyor.
Son dört yılda ABD, Britanya ve Fransa, Afrika, Asya, Orta Doğu ve Latin Amerika’ya yaptıkları yardımlardan çok daha fazlasını bu ülkelere yaptıkları silah satışından elde etti.

Silah Kontrolü Kampanyası
Yukarıda sözü edilen nedenlerden dolayı Uluslararası Af Örgütü, Oxfam ve IANSA (Uluslararası Hafif Silahlara Karşı Eylem Ağı) bir araya gelerek, dünya çapında yaklaşık 50 ülkede yürütülecek olan “Silah Kontrolü” kampanyası başlattı.

Hükümetler silah kontrolüyle ilgil çok ağır hareket ediyorlar. Oxfam, Uluslararası Af Örgütü ve IANSA çalıştıkları her gün, çatışmaları, yoksulluğu ve insan hakları ihlallerini şiddetlendiren silahların kötü kullanımına tanık oluyorlar. Silah Kontrolü kampanyası silahların artışı ve kötüye kullanımını önlemek için, gerek yerel gerekse uluslararası düzeyde acil ve koordineli olarak harekete geçilmesi için çağrı yapmaktadır. Kampanya boyunca aşağıdaki talepler dile getirilecektir:

Uluslararası düzeyde: Hükümetlerin, ağır insan hakları ve uluslararası insancıl hukuk ihlallerini gerçekleştirmek için kullanılması olasılığı olan bölgelere silah ihracatını durdurmayı amaçlayan Silah Ticareti Sözleşmesi’ni kabul etmesi.
Bölgesel düzeyde: Hükümetlerin, insan hakları ve uluslararası insancıl hukuku desteklemek için bölgesel silah kontrolü anlaşmaları oluşturması ve bunları güçlendirmesi.
Ulusal düzeyde: Hükümetlerin, silah transferleri kontrol etme ve yurttaşlarını silahlı şiddetten koruma konularında, devlet kapasitesini ve kendi hesap verebilirliklerini arttırması.
Toplumsal düzeyde: Sivil toplum ve yerel yönetim birimlerinin toplum düzeyinde güvenliği arttırmak için silah edinme ve talebini azaltacak etkin düzenlemeler yapması.

Kaybedecek çok fazla zaman kalmadı: silahlı şiddetten bir kişinin öldüğü her dakika, 15 yeni silah üretiliyor. Önümüzdeki aylar ve yıllarda silahlı şiddet nedeniyle acı çekeceği ya da öleceği kesin olan kadın, erkek ve çocukların sorumluluğunu kim üstlenecek? Silah ticareti kontrolden çıkmış durumda. Artık hemen harekete geçilmeli.

Daha ayrıntılı bilgi için
Uluslararası Af Örgütü: Richard Bunting. +44 (0)1629 734616 . +44 (0)7753 488146. Yorumcuyuz.Net Forumları Linklerin Ziyaretçilere Görülmesine İzin Vermiyor.
Linki Görebilmek İçin Ücretsiz ÜYE OL veya GİRİŞ YAP.
Oxfam: Brendan Cox. +44 (0)1865 312498. Mobile: +44 (0)7957 120853. Yorumcuyuz.Net Forumları Linklerin Ziyaretçilere Görülmesine İzin Vermiyor.
Linki Görebilmek İçin Ücretsiz ÜYE OL veya GİRİŞ YAP.
IANSA: Emile Le Brun. +31 20 427 7754 (office). +31 6 4848 2004 (mobile). Yorumcuyuz.Net Forumları Linklerin Ziyaretçilere Görülmesine İzin Vermiyor.
Linki Görebilmek İçin Ücretsiz ÜYE OL veya GİRİŞ YAP.
Not: Yukarıda sözü edilen verilerin kaynakları için lütfen kampanya raporuna bakın Shattered Lives: the case for tough international arms control

Küresel Silah Ticareti Tehlikeli biçimde kontrolsüz – yeni rapor
Amnesty International, Oxfam, IANSA Küresel Silah Kontrolü Kampanyası Başlatıyor

Bugün yayınlanan bir rapora göre, küresel silah ticareti tehlikeli biçimde kontrolsüz olarak yapılmakta ve silahların baskıcı hükümetlerin, insan haklarını ihlal edenlerin ve suçluların eline geçmesine olanak vermektedir. Bu kaygıları ele almak için uluslararası üç örgüt elliden fazla ülkeyi kapsayan ortak bir kampanya başlattı. “Silah Kontrolü” kampanyası silah artışının ve kötü kullanımının azaltılmasını ve hükümetleri bağlayıcı bir silah ticareti sözleşmesi hazırlamaya ikna etmeyi amaçlamaktadır.

Silahlanma artışı ve kötü kullanımı insan hakları ihlallerini, yoksulluğu ve çatışmaları alevlendirecek denli tehlikeli bir boyuta ulaştı. Her dadika silahlı şiddet nedeniyle biri ölürken daha birçoğu ihlal ve ciddi yaralanmalara maruz kalmakta. Raporda, buna rağmen silah ticaretinin tehlikeli bir şekilde kontrol edilmeyen bir küresel ticaret olduğu belirtiliyor.

Raporda yer alan bilgilere göre:
Ulusal silah ihraç kontrol mekanizmalarında büyük açıklar bulunmakta. Silhların kolayca temin edilebilmesi silahlı şiddet olaylarını arttırmakta, çatışmaları tetiklemekte ve başlayan savaşların uzumasına neden olmaktadır. Siviller giderek daha fazla hedef alınmaktadır.
Çatışmalar ve silahlı suçlar, yardımın gerçekten ihtiyacı olanlara ulaşmasını engellemekte ve genellikle sağlık ve eğitim hizmetlerinin verilmemesine yol açmaktadır.
11 Eylül 2001 saldırıları ve “terörle mücadele”, silah kontrolüyle ilgili siyasi iradeye odaklanmak yerine, silah artışını hızlandırmıştır. “Terörle mücadele”, başta ABD ve Britanya olmak üzere, yeni müttefiklere (Pakistan, Endonezya ve Filipinler gibi) insan hakları veya kalkınmayla ilgili kaygılar gözardı edilerek, giderek daha çok sayıda silah ihraç edilmesine yol açmıştır.

Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Irene Khan, “Her yıl yüzbinlerce kişi silahların kötüye kullanılması nedeniyle kanundışı biçimde öldürülmekte, işkence görmekte, tecavüze uğramakta ve yerlerinden edilmektedir. Uluslararası gündeme hakim olan ‘terörle mücadele’ ile birlikte silah kontrolüne ilginin artması gerekmektedir. Ancak bunun tam tersi gerçekleşti. Silah transferleri, çatışma ve ihlallerin kısır döngüsü durdurulabilir ve durdurulmalıdır” dedi.

Bu kaygıları ele almak amacıyla Uluslararası Af Örgütü, Oxfam ve Uluslararası Hafif Silahlara karşı Eylem Ağı (IANSA) biraraya gelerek Silah Kontrolü küresel kampanyasını başlatmaktadır. Kampanya silah ticaretiyle ilgili bir uluslararası sözleşmenin –Silah Ticareti Sözleşmesi- gündeme getirilmesinin yanı sıra, silah artışı ve kötüye kullanımının kısıtlanmasına yönelik bölgesel ve ulusal uygun bir dizi tedbirlerin alınması yönünde çalışacak.

Oxfam Yöneticisi Barbara Stocking, “Silah ticareti kontrolden çıkmış durumdu. Dehşet verici yerel sonuçlara yol açan küresel bir sorun – ve bundan en fazla etkilenenler de yoksul insanlar. İhlalcilere silah akışının önlenmesi ve bütün toplulukların daha güvenli yaşaması için Silah Ticareti Sözleşmesine son derece büyük bir ihtiyaç bulunmaktadır” dedi.

Raporda, dünyanın birçok yerinde ölümcül silahların günlük hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldiği anlatılmakta. Kuzey Uganda’daki çiftçiler arasında mızrağın yerini AK47’ler alıyor; Somali’de çocuklara “Uzi” veya “AK” ismi veriliyor; Irak gibi bazı ülkelerde kişi başına birden fazla silah düşüyor.

IANSA Yöneticisi Rebecca Peters ise konuya ilişkin şunları söyledi: “Hükümetler ‘terörle’ mücadelelerinde nükleer, biyolojik ve kimyasal silah arayışına öylesine kendilerini kaptırdı ki, gerçek ‘kitle imha silahları’ olan hafif silahları önemli oranda gözardı etmekteler. Bu yüzden de yüzbinlerce kişinin hayatına mal olacak biçimde bu hafif silahların sayısında büyük artış olmakta.”

Silah Ticareti Sözleşmesi için yapılan çağrı dışında, Silah Kontrolü kampanyası aşağıdaki konularla ilgili de çağrıda bulunmaktadır:
Hükümetler bölgesel silah kontrolünü geliştirmeli ve güçlendirmelidir.
Hükümetler ulusal silah ihracatçıları, simsarları ve satıcılarını sıkı biçimde denetlemeli ve kanun uygulayıcı kişilerin silahlarını kötüye kullanmalarını engellemek ve yurttaşları silahlı şiddetten korumak için daha fazla çaba göstermelidir.
Yerel yetkililer ve cemaat liderleri, yöresel olarak silah bulundurma ve taleplerini azaltmaya yönelik projeler geliştirerek topluluk düzeyinde güvenliğin artmasını sağlamalıdır.