SÖZCÜK VE CÜMLE YORUMU (ÖSS SORULARI AÇIKLAMALI TESTLER)

 

SORU  :

Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcükler anlamca birbirine en yakındır?

A) Bir süre sonra kendisi de bu akımın, bu tartış­manın içinde yer almıştı.

B) Bu kitapları, belirlediğiniz ölçütlere göre seçin, ayırın.

C) Kendisine yapılan bu haksızlığı, bu saygısızlı­ğı içine sindiremiyordu.

D) Bütün bunları, kendisinin yerine, önüne geç­mek isteyenler düzenliyordu.

E) Bu makineler ötekilere göre daha kullanışlı, daha pahalıdır.

(ÖSS 2001)

 

ÇÖZÜM :

Bu soruda altı çizili sözcüklerin aynı cümlede an­lamca birbirine en yakın olduğu sorulmaktadır. B seçeneğinde "seçin" sözcüğü ile "ayırın" sözcüğü kitapların belirlenen ölçütlere göre birbirinden ayırt edilmesi eylemi olarak kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde ise her iki sözcük anlamca birbirle­rinden uzaktır.

Yanıt: B

SORU :

I. Yirmi üç yaşını ekimde doldurdu.

II. Üniversite formunu heyecanla doldurdu.

III. Bütün yazlıklarını bavula doldurdu.

IV. Odanın içini yemek kokusu doldurdu.

V. Buzdolabını meyveyle doldurdu.

"Doldurmak" sözcüğü yukarıdaki cümlelerin hangilerinde yakın anlamda kullanılmıştır?

A) II. ve V. B) III. ve IV.      C) III. ve V.

D) I. ve V.      E) II. ve IV.

 

ÇÖZÜM :

Doldurmak sözcüğü

I. Cümlede yaşın tamamlanması

II. Cümlede gerekli ve istenen bilgilerin yazılma­sı

III. Cümlede yazlıkların bavula yerleştirilmesi

IV. Cümlede yemek kokusunun odayı kaplaması

V. Cümlede meyvelerin buzdolabına yerleştiril­mesi

Anlamlarında kullanılmıştır. Bu durumda III. ve V. cümlelerde belli şeyleri belli bir yere yerleştirmek anlamında, yani yakın anlamda kullanılmıştır.

Yanıt: C

 

SORU :

"Almak" sözcüğünün aşağıdaki açıklamaların­dan hangisi, birlikte verilen örnek cümleye uy­gun değildir?

A) Yanında bulundurmak: Gökyüzü bulutluydu, şemsiyesini de aldı.

B) Ortadan kaldırmak, yok etmek: Güneş, perde­lerin rengini almasın diye onları çekmiyor.

C) içeri sızmak: Fotoğraf makinesi ışık almış, film yanmış.

D) Yolmak, koparmak: Kaşlarını modaya uysun diye alıyor.

E) Çalmak: Çantasından beş milyon lirasını al­mışlar.

 

ÇÖZÜM :

Bu soruda "almak" sözcüğünün önce anlamı veril­miş, sonra verilen cümlede bu anlama uygun kul­lanılıp kullanılmadığı sorulmuştur. B seçeneğinde "ortadan kaldırmak, yok etmek" açıklaması veril­mesine rağmen cümlede "Güneş, perdelerin ren­gini almasın diye onları çekmiyor." diyerek "sol­durmak" anlamında kullanmış, bu yüzden verilen açıklama ile yan cümledeki anlam örtüşmemiştir.

Yanıt: B

 

SORU :

Sözünü dinletmeyi sever, bunu başaramadığında sinirlenip hırçınlaşırdı. Bunun için, hemen her za­man, hem çevresindekilerin kendisine, hem de kendisinin çevresindekilere karşı davranışlarında ipleri kendi istediği gerginlikte tutmayı başarırdı.

Yukarıda geçen, "ipleri kendi istediği gerginlikte tutmayı başarmak" sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çevresindekilere, kendi görüşlerinin doğrulu­ğunu kanıtlamak

B) isteklerinin gerçekleşmesi için her yola baş­vurmak

C) Her konuda kendisini bilgili ve yeterli görmek

D) insanlarla olan ilişkilerini, kendi ölçütlerine gö­re yönlendirmek

E) Kendini, olduğundan daha güçlü göstermeye çalışmak

(ÖSS 2001)

 

ÇÖZÜM :

Paragrafta bir kişi, çevresindeki insanlarla ilişkile­ri yönünden tanıtılmaktadır. Bu ilişki, "hem çevre­sindekilerin kendisine hem de kendisinin çevre­sindekilere karşı davranışları" sözleriyle belirtil­mekte, bu ilişkilerde "ipleri kendi istediği gerginlik­te tutmayı başardı" diyerek ilişkileri ve ilişkilerdeki mesafeyi kendisinin belirlediğini ifade etmektedir. Bu açıklama B seçeneğinde "insanlarla olan ilişki­lerini, kendi ölçütlerine göre yönlendirmek" ifade­siyle belirtilmektedir.

Yanıt: D

 

SORU :

Dedem yaptığımız gezilerde gördüklerini, hiç üşenmeden sıcağı sıcağına defterine yazıyordu. Altı çizili sözcüğün bu cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A) Bu çocuk çok çabuk öğreniyor.

B) Yeni yaptığı tablolarını özenle yerleştirdi.

C) insanlarda demokrasi düşüncesini önemse­mek gerekir.

D) Sınıfta olanları öğretmene hemen aktarmış.

E) Hızlı okumak bir beceridir.

 

ÇÖZÜM :

Verilen cümlede geçen "sıcağı sıcağına" sözleri cümleye "hemen, derhal, olduğu, oluştuğu anda" anlamını katmaktadır. Aynı anlam D seçeneğinde "Sınıfta olanları öğretmene hemen aktarmış." de­nerek kullanılmıştır.

Yanıt: D

 

SORU :

Depremde evde değildik. Eve gelince gördük ki dolaplar, kitaplıklar devrilmiş; binlerce kitap yerler­de. Şimdi o kitaplar ne olacak? "Canını kurtarmış­sın, yetmez mi?" demeyin. Kitaplar da insanın ca­nı gibi. Birine bile zarar gelse içimden bir şeyler kopar.

Bu parçada geçen "içinden bir şeyler kopmak" sözüyle anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Birdenbire aşırı heyecana kapılmak

B) Bedensel bir acı duymak

C) Yapabileceği bir şeyi yapamaz hale gelmek

D) istediği gibi davranamadığı için rahatsız olmak

E) Bir olay karşısında derin bir üzüntü duymak

(ÖSS 2000)

 

ÇÖZÜM :

Parçada kitapların yerlere düşmesinden yola çı­karak içlerinden birisine bir zarar gelmesi endişe­sinden duyulan üzüntü "içinden bir şeyler kop­mak" sözüyle ifade edilmiştir. Bu ifadenin açıkla­ması da E seçeneğinde "Bir olay karşısında derin bir üzüntü duymak" açıklaması ile verilmiştir.

Yanıt: E

 

SORU :

incelemecilerin değer yargılarının "ortalama, eli yüzü düzgün, alışılmış" olanı öne çıkarma eğilimi gösterdiği açık. Türk edebiyatı "sezgi" gücü, "sa­natı koklama" gücü kalmayan bir eleştirinin eline düşmüş görünüyor şu günlerde. Bu parçada altı çizili söz grubuyla anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A) Gerçek sanat yapıtları yazma

B) Sanatsal bir üslupla yazma

C) Sanat değeri taşıyan yapıtları ayırt edebilme

D) Alışılmadık, özgün sanat yapıtlar, verme

E) Edebiyat yapıtlarından tat alma

 

ÇÖZÜM :

Cümlede "eleştiri" hakkında açıklamada bulunul­maktadır. Bu parçada eleştiri, sadece belli kuralla­ra bakmakla, sezgiye dayanmamakla yeriliyor. Bu da sanatla ilgili güçlü bir farkına varmanın olma­ması demektir. Buna en yakın anlam C seçene­ğinde verilmiş.

Yanıt: C

 

SORU :

Maviyle yeşilin kucak kucağa olduğu Kanlıca, hep kıpır kıpır, hep hayat dolu ve hep kendi gibi kal­mak istiyor.

Bu cümlede geçen "kendi gibi kalmayı istemek" sözüyle anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sahip olduğu özellikleri koruma çabası içinde olmak

B) Önemli bir yer olduğunu kanıtlamaya çabala­mak

C) Benzerlerinden farklı olmaya çalışmak

D) En iyi biçimde tanıtılmayı istemek

E) Canlılığını çevresine hissettirmek

(ÖSS 2000)

 

ÇÖZÜM:

Cümlede Kanlıca'nın betimlemesi yapılarak özel­likleri sıralanıyor ve bu özellikler bir beğeni halin­de aktarılıyor. "kendi gibi kalmayı istiyor." diyerek de bu beğenilen özelliklerin devam ettirilmesi duy­gusu aktarılıyor. Bu yorum da A seçeneğinde ve­riliyor.

Yanıt: A

 

SORU :

Yalın, rahat bir anlatımı olan öykü, bir su kenarı­nın insanı doğallıkla yanına çekivermesi gibi, oku­ru öykünün satırları arasına çekiveriyor.

Altı çizili sözün cümleye kattığı anlam, aşağı-dakilerden hangisinde vardır?

A) Bu öykülerde, doğayla ilgili ayrıntılar var.

B) imgeleri, görüntüleri değişik biçimde okura ile­ten bir öykü bu.

C) Bu öyküler, okuru kendi öyküsünü kurmaya yönlendiriyor.

D) Öykülerin anlatımı sürükleyici ve etkileyici.

E) Öyküdeki kılcal damarlar genişliyor ve öykü, daha geniş bir engini kucaklıyor.

 

ÇÖZÜM :

Cümlede bir öykünün anlatımı bir benzetme ile bir su kenarının insanı doğallıkla yanına çekivermesi-ne benzetilerek "öykünün satırları arasına çekive-riyor." deniyor. Öykünün anlatımının çekiciliği ve etkileyiciliği öne çıkarılıyor. Bu düşünce D seçe­neğinde "Öykünün anlatımı sürükleyici ve etkileyi­ci" denilerek belirtiliyor.

Yanıt: D

 

SORU :

Bıkmadan, yorulmadan, yılgınlığa düşmeden, sü­rekli okumalıyız. Okurken bir yandan, daha önce okuduklarımızdan belleğimizde kalan izin üzerini örten tozu, kirli temizlemeli, bir yandan da bu izi derinleştirmeye çalışmalıyız.

Bu parçada geçen "belleğimizde kalan izin üze­rini örten tozu, kiri temizlemek" sözüyle anlatıl­mak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

A) Edinilmiş bilgilerin önemini anlamak

B) Doğruyu yanlıştan ayırmak

C) Gereksiz bilgilerle oyalanmak

D) Unutulmaya yüz tutmuş bilgileri anımsamak

E) Yeniliklere açık olmaktan kaçınmamak

(ÖSS 2000)

 

ÇÖZÜM :

Parçada okumak ile ilgili öğüt verilmektedir. Bu okuma eylemini sürdürme öğüdü verilirken daha önce "okuduklarımızdan belleğimizde kalan izi" denerek var olan bilgilerden söz edilmekte, "üze­rini örten tozu, kiri" denerek unutma belirtilmekte "temizlemek" denerek de eskilerin görülmesini en­gelleyen unsurların ortadan kaldırılması anlatıl­maktadır. Bu da "Unutulmaya yüz tutmuş bilgileri anımsamak" ifadesi ile D seçeneğinde belirtilmiş­tir.

Yanıt: D

 

SORU :

Genel kanı, sanatçıların kalabalık kentlerde yaşa­dığı, yüklüce para kazandığı, biraz da soyut işler­le oyalandığıdır. içlerinden birinin ak kâğıtla bo­ğuştuğunu öğrenmeleri, bizim küçük kentlileri şa­şırtacaktır belki, "Nasıl girmiş bu serseri aramıza!" diye " Bir matah olsaydı çekip kapardı koca kent­ler onu." diye.

Bu parçada altı çizili sözün yerine aşağıdaki­lerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı de­ğişmez?

A) ne sıkıntılar içinde olduğunu

B) kendilerinden olmadığını

C) bir yazar olduğunu

D) işe yarar biri olmadığını

E) kendileri gibi yaşam kavgası verdiğini

 

ÇÖZÜM :

Paragrafta ilk olarak sanatçılar hakkındaki genel kanı bildirildikten sonra sözü edilen kişinin içinde yaşadığı toplumdan farklılığı "içlerinden birinin ak kağıtla boğuştuğu" sözleriyle bildirilmektedir. Se­çeneklerde de kağıtla ilgilenen, kağıtla boğuşan anlamıyla ilgilendirilecek seçenek C'dir ve "bir ya­zar olduğunu" sözü "ak kağıtla boğuştuğunu" söz­lerinin yerine getirildiğinde paragrafın ilk cümle­sindeki kanı ile anlam birliği oluşturduğu görülür.

Yanıt: C

 

SORU  :

Bir sözcüğü ötekinin yanına öylesine getireceksin ki yaratacağın güzellikle okuyucunun yüreğindeki teli titretecek, onu gerçekler dünyasından düşler dünyasına taşıyacaksın.

Bu cümledeki altı çizili sözün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A) Bu tabloya her bakışında onda yeni ve değişik yönler bulurdu.

B) Çocukluğunda yaşadığı bu ilginç olayı sık sık anlatırdı.

C) Bu öyküyü okurken uzun süredir gidemediği köyünü anımsamıştı.

D) Roman kişilerinin birbirlerine kavuşması onu çok etkilemiş, duygulandırmıştı.

E) Bu sıkıntılı yolculuğun bir an önce bitmesini is­tiyordu.

(ÖSS 1999)

 

ÇÖZÜM :

Verilen cümlede sözcük kullanımında okuyucu­nun etkilenmesinden söz edilmekte, "yüreğindeki teli titreteceksin" denilmektedir. "yürek" duygu kar­şılığında kullanılan bir sözcük olarak düşünüldü­ğünde okuyucunun duygulandırılması ifade edil­mektedir; bu da D seçeneğinde "Roman kişilerinin birbirlerine kavuşması onu çok etkilenmiş, duygu­landırmıştı." cümlesindeki "duygulandırmıştı" ile aynı anlamdadır.

Yanıt: D

 

SORU :

Halk uzak tepelerde, evinin değil, göğün ve yerin yandığını, elleri böğründe izliyor.

Bu cümlede geçen "elleri böğründe" sözüyle an­latılmak istenen, aşağıdakilerden hangisinde vardır?

A) Her şeye rağmen koşup umutla boynuma sa­rıldı.

B) Ben haberi okurken acı ve çaresizlik içinde kalakalmıştı.

C) işe başlarken zorluklarla savaşacağına yemin etmişti.

D) Hastaneye getirildiğinde sancıyla kıvranıyor­du.

E) Onu görünce, heyecandan ne yapacağını bile­medi.

 

ÇÖZÜM :

Verilen cümlede bir durum karşısında, insanların davranışı, durumu aktarılmakta ve bu "elleri böğ­ründe" sözleriyle verilmektedir ki bu sözler "çare­sizlik, aciz durumda oluş" ifade eder. Aynı ifade B seçeneğinde "Ben haberi okurken acı ve çaresiz­lik içinde kalakalmıştı." şeklinde kullanılmıştır.

Yanıt: B

 

SORU :

Bir eleştirmenimizin 1974 yılında yaptığı değer­lendirmeye katılmamak elde değil. Çünkü bu dip­diri ve sağlam öykü beni de çok etkiledi. Bu öykü gerçek anlamıyla çağdaş bir klasik.

Bu parçada "çağdaş bir klasik" sözüyle anlatıl­mak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Oluşturulduğu dönemin dil anlayışına uygun olmakla birlikte eski ürünlerden de etkilenen

B) Oluşturulduğu dönemin havasını yansıttığı gi­bi değerini de hiçbir zaman yitirmeyecek olan

C) Güncel olayları ayrıntılarıyla yansıtacak biçim­de, sağlam bir teknikle oluşturulan

D) Bazı yenilikler getiren ve okuyucuyu duygulan­dıracak özellikler içeren

E) Okurun ilgisini canlı tutan ve gelecekte de okuyucu bulabileceği düşünülen

(ÖSS 1999)

ÇÖZÜM :

Cümlede tanıtılan öykü için iki nitelikli bir yorum yapılmıştır: Çağdaş, "klasik". Çağdaş çağın özel­liklerine uygun, çağın niteliklerini taşımakta anla­mını verirken, "klasik" sıfatı ile değerini yitirmeyen bir yapıt olduğu belirtilmektedir ve B seçeneğinde "oluşturulduğu dönemin havasını yansıttığı gibi" sözüyle çağdaşlık "değerini hiçbir zaman yitirme­yecek" denilerek klasik olma özelliği belirtilmiştir.

Yanıt: B

 

SORU :

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi gerçek anlamında kullanılmıştır?

A) Rüzgârın soluğu, kışın gelişini duyuruyordu sanki.

B) Alçak bahçe duvarının önünde koyu bir soh­bete başladılar.

C) Roman yazmayı bitirince geziye çıkacak.

D) Onun bu durgun görünümü canımı sıktı.

E) Okulda ders öğleyin kesilir, çocuklar evlerine koşarlardı.

 

ÇÖZÜM :

Gerçek anlam, bir sözcüğün işitildiğinde zihnimiz­de uyandırdığı asıl anlamdır. Altı çizili sözcüklerin bulundukları cümlede kazandıkları anlam bu ölçü­te göre incelendiğinde:

A seçeneğinde "soluk" renklerle ilgili olduğu halde rüzgâra ait bir unsur olarak verilip ilk anlamını yi­tirmiş,

B seçeneğinde "koyu" sözcüğü sıvılar için olduğu halde "sohbet"in sıfatı olarak ilk anlamını yitirmiş,

D seçeneğinde "durgun" sözcüğü hareketlilikle il­gili olduğu halde kişinin görünümüne sıfat yapıl­mış,

E seçeneğinde "kesilir" sözcüğü ilk anlamı mad­delerle ilgili olduğu halde dersin bitmesini ifade etmek için kullanılarak ilk anlamlarının dışında, yeni bir anlamda kullanılmıştır. Oysa C seçene­ğinde "bitir-" eylemi roman yazmayı tamamlamak, sona erdirmek anlamında, sözcüğün ilk anlamın­da kullanılmıştır.

Yanıt : C

 

SORU :

I. Hasta sabaha kadar gözünü kırpmamıştı.

II. Dün akşam geç yattığından uykusunu alama­mıştı.

III. Uykum gelmesin diye sık sık yüzümü yıkadım.

IV. Uykusunun ağır olduğunu herkes bilirdi.

V. Dünkü tartışma yüzünden bütün gece gözüme uyku girmedi.

Yukarıdaki cümlelerin hangilerindeki deyimler anlamca birbirine yakındır?

A) I. ve V.        B) II. ve III.       C) II. ve IV.

D) III. ve IV.      E) IV. ve V.

(ÖSS 1999)

ÇÖZÜM :

I. cümlede "gözünü kırpmamak" deyimi, "hiç uyu­mamak", II. cümlede "uykusunu alamamak" deyi­mi "yeterince uyuyamamak", III. cümlede "uykusu gelmemek" deyimi "uyumaya ihtiyaç duymamak", IV. cümlede "uykusu ağır olmak" deyimi "kolayca uyanmadan uyumak", V. cümlede "gözüme uyku girmedi" deyimi de "hiç uyumamak" anlamında kullanılmış ve böylece I. ve V. cümlelerdeki de­yimler aynı anlamda kullanılmıştır.

Yanıt: A

 

SORU :

I. Öyle şeyler söylüyordu ki dinleyenlerin gözle­ri yuvalarından fırladı.

II. Uzun yıllar sonra onu karşısında görünce göz­lerinin içi parladı.

III. Bu cevap karşısında gözleri faltaşı gibi açıldı.

IV. Hiç beklemediği bir anda böyle bir manzara gözlerini doldurdu.

V. Ona asla güvenmem, baksana gözleri velfecri okuyor.

Yukarıda geçen deyimlerden hangi ikisi aynı anlamda kullanılmıştır?

A) I. ve II.       B) II. ve III.    C) III. ve IV.

D) I. ve III.    E) I. ve V.

Yanıt: D

 

ÇÖZÜM :

I. cümlede "gözleri yuvalarından fırlamak" deyimi "çok şaşırmak, inanmamak" anlamında,

II. cümlede "gözlerinin içi parlamak" deyimi "sevin­mek" anlamında,

III. cümlede "gözleri faltaşı gibi açılmak" deyimi "şaşırmak, inanamamak" anlamında,

IV. cümlede "gözlerini doldurmak" deyimi "duygu­lanmak, ağlayacak hale gelmek" anlamında,

V. cümlede "gözleri velfecri okumak" deyimi "sinsi, kurnaz" anlamındadır.

Buna göre I. ve III. cümledeki deyimler aynı an­lamlardadır.

 

SORU :

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim açık-layıcısıyla birlikte verilmiştir?

A) Bu çocuk söz dinlemiyor, hep kafasının dikine gidiyor.

B) Amcam, zengince bir adamdı, hali vakti yerin­deydi.

C) Bu konu hakkında fazla konuşup damarına basma!

D) Babası azarlayınca kulaklarına kadar kızardı.

E) Ona hırsız damgasını vurmak için bu olay yet­mez.

 

ÇÖZÜM :

A seçeneğinde "söz dinlemek" deyimi "uyarılara uymak" anlamında, C seçeneğinde "damarına basma" deyimi "hassas olduğu konuda sinirlen­mesine yol açmak", D seçeneğinde "yerin dibine geçti" deyimi "çok aşırı utanmak", E seçeneğinde "damga vurmak" deyimi "belirli bir isimle, sıfatla adlandırmak" anlamlarındadır; ancak cümlelerde bu açıklamalar kullanılmamıştır. B seçeneğinde ise "hali vakti yerinde" deyimi "zengince bir adam­dı" denerek açıklamasıyla birlikte kullanılmıştır.

Yanıt: B

 

SORU :

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "merak" söz­cüğü deyim içinde kullanılmamıştır?

A) Haber vermeyip bizi merakta bıraktı.

B) Söylemeyince merakından çatlayacak gibi ol­du.

C) Bu yıl da biyolojiye merak sardı.

D) Oğlum, zamanında gelmeyince meraka düş­tüm.

E) Vaktinde gelmeyince annesi çok merak etti.

 

ÇÖZÜM:

"merak" sözcüğü A seçeneğinde "merakta bırak­mak", B seçeneğinde "merakından çatlamak", C seçeneğinde "merak sarmak", D seçeğeneğinde "meraka düşmek" biçiminde deyimleşirken E se­çeneğinde "merak" sözcüğü "etmek" yardımcı ey­lemi ile bileşik fiil oluşturmuştur.

Yanıt: E

 

SORU :

Ailede tüm yükümlülükleri üzerlerine alan, çocuk­larını her türlü sorumluluktan uzak tutan anne ba­balar.....bireyler yetiştirirler.

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağı­dakilerden hangisi getirilmelidir?

A) her bakımdan kendilerine benzeyen

B) işini seven, görevlerinin bilincinde olan

C) bulundukları her ortama kolayca uyum sağla­yan

D) karşılaştıkları güçlükleri yenmek için her türlü yola başvuran

E) yaşamını biçimlendiremeyen, başkaları tara­fından yönetilmeyi bekleyen

(ÖSS 2001)

ÇÖZÜM :

Cümlede çocuk yetiştirmekle ilgili açıklama yazıl­makta "çocuklarını her türlü sorumluluktan uzak tutan anne babaların" yetiştirecekleri birey belirtil­mektedir. Boş bırakılan yere de yetiştirilecek bire­yin niteliği getirilmelidir. "Her türlü sorumluluktan uzak" tutulan bireylerin edilgenliği E seçeneğinde "yaşamını biçimlendiremeyen, başkaları tarafın­dan yönetilmeyi bekleyen" sözleriyle tamamlan­maktadır.

Yanıt: E

 

SORU :

Onun romanlarını her okuyan başka bir sonuca varabilir. Anlatımı yalın ve sağlam olmasına kar­şın anlattıkları.....

Yukarıdaki sözler, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülebilir?

A) anlatıma yakışmayacak kadar çocuksudur.

B) her insanın ilgisini çeker.

C) daha çok öyküye yakışır.

D) kolayca anlaşılamaz.

E) o kadar yoruma açıktır.

 

ÇÖZÜM :

Verilen cümlede tanıtılan yazarın romanları için "her okuyan başka bir sonuca varabilir" denilmiş, E seçeneğinde de aynı anlama gelen "o kadar yo­ruma açıktır" denilerek anlam tamamlanmıştır.

Yanıt: E

 

SORU :

Önemli olan okuduğumuz kitapların sayısı değil,

Bu cümlede boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirile­mez?

A) bu kitapların yaşamımıza ne kattığıdır.

B) onların bize kazandırdığı yeni duygulardır.

C) okuduklarımızın davranışlarımızı, yaşama ba­kışımızı nasıl etkilediğidir.

D) onlardan edindiğimiz bilgilerle yeni bir dünya kurabilmemizdir.

E) onların, eleştirmenlerce nasıl değerlendirildiği­dir.

(ÖSS 1999)

 

ÇÖZÜM :

Cümle tamamlama türü olan bu soruda soru kökü olumsuzdur. Bu, dört seçenek arasında bir anlam yakınlığı olduğunu gösterir. Cümlenin konusu ki­taptır ve kitap ile okuyucu arasındaki ilişki belirtil­mektedir. "Okuduğumuz kitaplar" denerek bu ilişki kurulmaktadır. A seçeneğinde "yaşamımıza kattı­ğı", B seneğinde "onların bize kazandırdığı", C se­çeneğinde "okuduklarımızın davranışlarımızı", D seçeneğinde "onlardan edindiğimiz" sözleriyle iliş­ki kurulmakta, konuya yaklaşım birliği sağlanmak­ta iken E seçeneğinde kitapların eleştirmenlerce değerlendirilmesi ele alınmakta, bu yüzden ilk cümle ile konu ilgisi farklılaşmaktadır.

Yanıt: E

 

SORU :

"Bu sınavda istediğim yere gelemedim;....... " söz­leri aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülürse cümlede "yılgınlık göstermeyen" bir insanın tu­tumu yansıtılır?

A) ancak iyi hazırlanamamıştım.

B) ama daha sınavlar bitmedi.

C) fakat sorular da kolay değildi.

D) zaten bu sınavdan çok şey beklemiyordum.

E) hiç olmazsa düzeyimi öğrendim.

 

ÇÖZÜM :

Verilen cümlede sınavda başarısız olunduğu söy­lenip "yılgınlık göstermeyen" bir kişinin, bu duygu­sunu belirten bir sözüyle cümlenin sürdürülmesi istenmektedir. Seçeneklerde,

A'da "ancak iyi hazırlanamamıştım" denilerek

C'de "fakat sorular da kolay değildi." denilerek

D'de "zaten bu sınavdan çok şey beklemiyordum." denilerek, başarısızlığa bahane bulunmakta ve başarısızlık kabullenilmekte,

E seçeneğinde "hiç olmazsa düzeyini öğrendim" denilerek başarısızlık kabullenilmekte,

D seçeneğinde ise "ama daha sınavlar bitmedi." denilerek, geleceğe yönelik bir beklenti ifade edi­lerek başarısızlığın kabul edilmediği anlatılmakta­dır.

Yanıt: B
 

teşekkürler güzel olmuş