Genel Bakış

Birkaç saat önce, en sevdiğiniz restoranda, bir tabak çiğ midyeyi keyifle yediniz, ama şu anda kramplar nedeniyle iki büklümsünüz. Belki de, Cancundaki otel odanızda kötü bir gezgin ishali nedeniyle yatağa mahkûm oldunuz. Belki de tüm aileniz bir mide üşütmesinden hastadır.

Bu senaryolardan herhangi biri size tanıdık geliyorsa, siz veya ailenizden birinde, viral gastroenterit söz konusu olabilir. Gastroenterit; sulu ishal, karında kramp ve bulantı veya kusma ile seyreden bir bağırsak iltihabıdır. Viral gastroenterit, Amerika Birleşik Devletlerinde en sık görülen hastalıklardan biridir ve her yıl milyonlarca insan, bu hastalıktan şikâyetçi olmaktadır.

Genellikle gastroenterite, enfekte olan biri ile temas ettiğiniz ya da kontamine gıda veya su tükettiğiniz zaman, yakalanırsınız. Başka bir rahatsızlığınız yoksa, bir veya bir kaç hafta kendinizi kötü hissettikten sonra, herhangi bir komplikasyon olmadan iyileşirsiniz. Ancak gastroenterit; yeni doğanlar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi risk altında olanlarda, ölümcül olabilir.

Gastroenteritin etkili bir tedavisi olmadığından, korunma gereklidir. En iyi korunma yolu, kontamine olma ihtimali olan gıda ya da sudan uzak durmak, sık sık ve iyice ellerinizi yıkamaktır.

Belirtiler ve Semptomlar

Gastroenterit her ne kadar mide gribi olarak adlandırılsa da, gribe benzememektedir. Gerçek grip solunum sisteminizi, burun, boğaz ve akciğerlerinizi tutmaktadır. Öte yandan gastroenterit, bağırsaklarınızı etkilemekte ve aşağıdaki bulgu ve belirtilere neden olmaktadır:

    * Sulu, genellikle kanlı olmayan ishal. Kanlı ishal, genellikle daha şiddetli bir enfeksiyona işaret eder.
    * Karın krampları ve ağrı
    * Bulantı, kusma ya da her ikisi birden
    * Ara sıra meydana gelen kas ağrıları veya baş ağrısı
    * Düşük ateş

Sebebine bağlı olarak, bulgu ve belirtiler, enfekte olduktan birkaç saat ya da birkaç gün sonra ortaya çıkabilmektedir. Genellikle, bir ya da iki gün, bazen 10 gün sürebilir.

Belirtiler birbirine benzediğinden, viral diyare ( ishali); salmonella ve Escherichia coli (E-koli) gibi bakteriyal ya da giardia gibi paraziter ishallerle karıştırılabilir.


Nedenleri

Gastroenterite yakalanma riskiniz, kontamine yiyecek ve içecekleri tükettiğinizde veya enfekte kişiyle aynı tabak-çanak, havlu veya gıdayı paylaştığınızda artmaktadır.

Kontamine sulardan çıkarılan, çiğ ya da az pişmiş midye gibi kabuklu deniz hayvanları, sizi hasta edebilir. Kontamine içme suyu da viral ishale neden olabilir. Ancak virüs; çoğu zaman, virüslü kişi tuvaletten çıktıktan sonra ellerini yıkamadan sizin gıdanızı ellerse, yani fekal- oral yolla bulaşmaktadır.

Gastorenterite bir çok virus neden olabilmekte olup, aşağıdakiler bunlardandır:

    * Rotavirüs. Birleşik Devletler�de bebeklerde ve 5 yaşın altındaki çocuklardaki enfeksiyöz diyarenin en yaygın nedenidir. Her yıl binlerce Amerikalı çocuk hastaneye yatmakta ve yaklaşık yüzde 30 enfeksiyonun komplikassyonlarına bağlı olarak ölmektedir. Gastroenterit dünya çapında, çocuk ölümlerinin önde gelen nedenidir. Rotavirüsle enfekte olan yetişkinler genellikle semptomlar geliştirmezler. Çocuğunuz muhtemelen 3 yaşından önce rotavirüsle en azından bir kez karşılaşacaktır. Çocuklar genellikle virüsle kontamine olmuş parmaklarını veya diğer nesneleri ağızlarına götürdüklerinde enfekte olurlar.  Küçük bir miktar rotavirüs bile ciddi bir hastalıpa neden olabilir. Belirtileri ve semptomları� diyare, bulantı ve kusmayı içerir � hafifle şiddetlii arasında değişmektedir ve üçle sekiz gün arasında sürmektedir. Çocuğunuzda düşük dereceli bir ateş, kramp, baş ağrısı veya kas ağrısı da olabilir.  Rotavirus enfeksiyonu olan kişiler genellikle semptomların ortaya çıkmasından sonra 10 gün kadar bulaşıcıdır.

    * Norovirüsler. Norwalk virüsü de dahil olmak üzere, hepsi benzer semptomlara neden olan pek çok farklı norovirüs suşu vardır. Daha büyük çocukların ve yetişkinlerin daha fazla etkilenmeleri muhtemeldir. Norovirüsler her yıl Birleşik Devletler�deki viral gastroenterit salgınlarınınyüzde 90�ından fazlasından sorumludurlar. Norovirüs enfeksiyonu aileleri ve toplumları silip süpürebilir, enfekte ettiği herkesi de ciddi şekilde hasta bırakabilir.  Özellikle kapalı yerlerde bulunan kişiler arasında yayılması muhtemeldir. Diyare, bulantı ve kusmanın yanı sıra, kas ağrıları, baş ağrısı, yorgunluk ve düşük dereceli ateş deneyimleyebilirsiniz. Çoğu vakada, insandan insana geçişin de muhtemel olmasına rağmen, virüsü kontamine olmuş besin veya sudan alırsınız. Virüse maruziyetten sonra  18-72 saat içinde kendinizi hasta hissetmeniz muhtemeldir. Çoğu kişi bir veya iki gün içinde kendini daha iyi hisseder fakat en azından üç gün boyunca ve iyileştikten sonra halen bulaşıcısınızdır�üç haftaya kadar.

Diğer bir ciddi virüs
Eğer bağışıklık sisteminiz HIV/AIDS ile bozulmuşsa, sitomegalovirüs (CMV) dahil olmak üzere, diğer gastrointestinal enfeksiyonlara hassassınızdır. CMV�si olan sağlıklı kişilerin aksi halde asla semptom geliştirmemelerine rağmen,  virüs eğer sizde HIV veya AIDS varsa aşırı şekilde ciddi olabilir.  Şiddetli diyareye ek olarak, CMV bulanık görmeye veya körlüğe ve ağrıya, bacaklarınızda güçsüzlüğe veya hissizliğe neden olabilir.

Virüs tükürük, kan, meni, idrar ve vajinal sekresyonlar gibi vücut sıvıları aracılığıyla yayılır. CMV�li anneler virüsü sütleri aracılığıyla bebeklerine geçirebilirler. CMV�yi cinsel aktiviteden alabilmenize rağmen, basit şekilde enfekte olmuş sıvılara ve sonra da ağzınıza veya burnunuza dokunmak suretiyle de alabilirsiniz.  CMV�yi kan transfüzyonları veya organ nakilleri aracılığıyla da alabilirsiniz.

Enfeksiyonu önlemenin en iyi yolu prezervatif kullanmak ve ellerinizi sık sık iyice yıkamaktır. Eğer bir kan transfüzyonu almayı bekliyorsanız doktorunuzla konuşun. Pek çok kan bankası CMV için tarama yapmaz.